Vooral in stilstaand, maar ook in stromend zoet water. Zouttolerantie tot 3‰ (Jaeckel 1962), zowel in relatief kleine sloten als in de grote rivieren. Bij exemplaren uit de grote rivieren is soms de onderrand van de schelp enigszins concaaf. Enige vervuiling van het water wordt wel verdragen.
","category":"Biotopen","language":"Dutch","author":["Vries, J.N. de","Velde, G. van der","Meijer, T.","Kuiper, J.G.J.","Kuijper, W.J.","Janssen, A.W.","Gittenberger, E."],"license":"CC BY-SA","publicationDate":"2014-05-12T11:53:41+0000"},{"description":"Dik en stevig, langwerpig ovaal met een gewoonlijk duidelijk toegespitste achterzijde. De lengte bedraagt tussen de 2 en 2½x de hoogte. Het umbonale deel van de schelp is breed gewelfd en steekt maar weinig uit, minder prominent dan bij U. tumidus. De top ligt ongeveer op 1/3 tot ¼ van de lengte. De voorzijde is regelmatig gekromd, de onderrand weinig gebogen, tot in het midden recht of zelfs iets concaaf (zie Biotopen).
Het slot heeft in de rechterklep een in de lengterichting liggende, fijn gestreepte cardinale tand vóór de top en een lange achterste laterale tand, die langer is dan het ligament. In de linkerklep bevinden zich twee fijngestreepte of gegranuleerde cardinale tanden vóór de top, die bijna in elkaars verlengde liggen. De achterste ervan kan soms wat onduidelijk zijn. Achter de top liggen twee parallelle laterale tanden. In profiel gezien is de onderste hiervan krachtiger dan de bovenste. De spierindruksels en het ligament wijken niet sterk af van U. crassus nanus.
De buitenzijde heeft een stevige opperhuid met een geelgroene tot geelbruine kleur, zonder radiale streping. Donker gekleurde groeilijnen zijn vrijwel steeds aanwezig. Op het umbonale deel van de schelp bevinden zich de rugae, twee radiaal geplaatste reeksen knobbeltjes, die onderling niet verbonden zijn. Bij volwassen exemplaren zijn deze rugae vaak nog goed waarneembaar.
Afmetingen: lengte tot 110 mm, hoogte tot 44 mm, diameter tot 36 mm. Deze soort kan 13-15 jaar oud worden (Comfort 1957).
","category":"Herkenning","language":"Dutch","author":["Vries, J.N. de","Velde, G. van der","Meijer, T.","Kuiper, J.G.J.","Kuijper, W.J.","Janssen, A.W.","Gittenberger, E."],"license":"CC BY-SA","publicationDate":"2014-05-12T11:53:41+0000"},{"description":"
Algemeen, maar meldingen uit Zeeland en van de Waddeneilanden zijn ons niet bekend.
Noordwest-Europees, en in dat gebied de meest algemeen voorkomende Unio-soort, waarvan de verspreiding en het voorkomen nog niet aangetast lijken te zijn.
Alleen in interglacialen. Bekend uit het Holoceen, Eemien, Interglaciaal van Bavel en het Laat-Tiglien.
","category":"Verspreiding","language":"Dutch","author":["Vries, J.N. de","Velde, G. van der","Meijer, T.","Kuiper, J.G.J.","Kuijper, W.J.","Janssen, A.W.","Gittenberger, E."],"license":"CC BY-SA","publicationDate":"2014-05-12T11:53:41+0000"}]}},{"score":3.0666394,"item":{"sourceSystem":{"code":"NSR","name":"Naturalis - Dutch Species Register"},"sourceSystemId":"AHCYFEPQZFR","recordURI":"https://nederlandsesoorten.nl/nsr/concept/0AHCYFEPQZFR","id":"AHCYFEPQZFR@NSR","sourceSystemParentId":"AHCYFEPQWQX","taxonRank":"species","occurrenceStatusVerbatim":"1a Oorspronkelijk. Minimaal 10 jaar achtereen voortplanting.","acceptedName":{"fullScientificName":"Anodonta cygnea (Linnaeus, 1758)","taxonomicStatus":"accepted name","genusOrMonomial":"Anodonta","specificEpithet":"cygnea","authorshipVerbatim":"(Linnaeus, 1758)","author":"Linnaeus","year":"1758","scientificNameGroup":"anodonta cygnea"},"defaultClassification":{"kingdom":"Animalia","phylum":"Mollusca","className":"Bivalvia","order":"Unionida","superFamily":"Unionoidea","family":"Unionidae","genus":"Anodonta"},"systemClassification":[{"rank":"regnum","name":"Animalia"},{"rank":"phylum","name":"Mollusca"},{"rank":"classis","name":"Bivalvia"},{"rank":"subclassis","name":"Eulamellibranchia"},{"rank":"ordo","name":"Unionida"},{"rank":"superfamilia","name":"Unionoidea"},{"rank":"familia","name":"Unionidae"},{"rank":"genus","name":"Anodonta"}],"vernacularNames":[{"name":"Brede zwanenmossel","language":"Dutch","preferred":false,"references":[{"titleCitation":"Nederlandse naamlijst van de weekdieren (Mollusca) van Nederland en België","author":{"fullName":"Bruyne, R.H. de, R.A. Bank, J.P.H.M. Adema & F.A. Perk"},"publicationDate":"1994-01-01T00:00:00+0000"}]},{"name":"Zwanenmossel","language":"Dutch","preferred":true,"references":[{"titleCitation":"Pluimdragers en Slijkgapers: Nederlandse namen voor onze weekdieren. Herziene systematische naamlijst, met etymologie","publicationDate":"2015-01-01T00:00:00+0000"}]}],"descriptions":[]}},{"score":3.0666394,"item":{"sourceSystem":{"code":"NSR","name":"Naturalis - Dutch Species Register"},"sourceSystemId":"AHCYFEPQXIS","recordURI":"https://nederlandsesoorten.nl/nsr/concept/0AHCYFEPQXIS","id":"AHCYFEPQXIS@NSR","sourceSystemParentId":"AHCYFEPQWQX","taxonRank":"species","occurrenceStatusVerbatim":"1a Oorspronkelijk. Minimaal 10 jaar achtereen voortplanting.","acceptedName":{"fullScientificName":"Anodonta anatina (Linnaeus, 1758)","taxonomicStatus":"accepted name","genusOrMonomial":"Anodonta","specificEpithet":"anatina","authorshipVerbatim":"(Linnaeus, 1758)","author":"Linnaeus","year":"1758","scientificNameGroup":"anodonta anatina"},"defaultClassification":{"kingdom":"Animalia","phylum":"Mollusca","className":"Bivalvia","order":"Unionida","superFamily":"Unionoidea","family":"Unionidae","genus":"Anodonta"},"systemClassification":[{"rank":"regnum","name":"Animalia"},{"rank":"phylum","name":"Mollusca"},{"rank":"classis","name":"Bivalvia"},{"rank":"subclassis","name":"Eulamellibranchia"},{"rank":"ordo","name":"Unionida"},{"rank":"superfamilia","name":"Unionoidea"},{"rank":"familia","name":"Unionidae"},{"rank":"genus","name":"Anodonta"}],"vernacularNames":[{"name":"Vijvermossel","language":"Dutch","preferred":true,"references":[{"titleCitation":"Pluimdragers en Slijkgapers: Nederlandse namen voor onze weekdieren. Herziene systematische naamlijst, met etymologie","publicationDate":"2015-01-01T00:00:00+0000"}]}],"descriptions":[{"description":"
Deze soort komt zowel in stilstaand als in stromend water voor, ook in de grotere stromen. De dikte van de schelpwand is bij individuen uit stromend water groter dan bij die uit stilstaand water. Dit lijkt gecorreleerd te zijn aan de stevigheid van het substraat. Zoutgehalte tot 3‰ (Jaeckel 1962), dus iets hoger dan bij A. cygnea.
","category":"Biotopen","language":"Dutch","author":["Vries, J.N. de","Velde, G. van der","Meijer, T.","Kuiper, J.G.J.","Kuijper, W.J.","Janssen, A.W.","Gittenberger, E."],"license":"CC BY-SA","publicationDate":"2014-05-12T11:53:42+0000"},{"description":"Lijkt sterk op A. cygnea, maar verschilt door de iets geringere afmetingen, door een relatief kortere vorm en door het feit, dat de overgang tussen de boven- en de achterrand duidelijk hoekig is. Hierdoor wordt achter de top een soort vleugel gevormd, die bij juveniele exemplaren proportioneel groter is, zodat de schelp een ruitvorm krijgt. Dit schelpgedeelte wordt nog eens extra duidelijk begrensd, doordat de schelpdiameter ter plaatse van deze vleugel tamelijk abrupt afneemt. De achterrand van de schelp is, sterker dan bij A. cygnea, concaaf. De buitenzijde heeft meestal een helder geel- tot bruingroene kleur, dikwijls met van de top uitstralende kleurbanden en duidelijke groeilijnen. De umbonale rugae zijn op één plaats in de richting van de top gebogen en maken naar achter toe een steeds grotere hoek met de groeilijnen.
Aanwijzingen voor het onderscheiden van juveniele exemplaren van A. cygnea zijn bij de beschrijving van die soort vermeld.
Afmetingen: lengte tot 132 mm, hoogte tot 80 mm, diameter tot 45 mm, maar meestal aanzienlijk kleiner. Deze soort kan 15 jaar oud worden (Comfort 1957).
","category":"Herkenning","language":"Dutch","author":["Vries, J.N. de","Velde, G. van der","Meijer, T.","Kuiper, J.G.J.","Kuijper, W.J.","Janssen, A.W.","Gittenberger, E."],"license":"CC BY-SA","publicationDate":"2014-05-12T11:53:42+0000"},{"description":"Dit is in Nederland de meest algemeen voorkomende Anodonta-soort, die slechts lijkt te ontbreken op de Waddeneilanden (één recente waarneming van vermoedelijk met vis ingevoerde exemplaren op Ameland) (Wallbrink 1995c) en in een groot deel van de provincie Zeeland.
Komt in vrijwel heel Europa voor en ontbreekt alleen in de arctische gebieden en in het noorden van Groot-Brittannië.
Uit de meeste interglacialen zijn fragmenten van Anodonta bekend, maar die zijn vrijwel nooit nader te determineren. Deze soort is met zekerheid slechts uit het Holoceen bekend.
","category":"Verspreiding","language":"Dutch","author":["Vries, J.N. de","Velde, G. van der","Meijer, T.","Kuiper, J.G.J.","Kuijper, W.J.","Janssen, A.W.","Gittenberger, E."],"license":"CC BY-SA","publicationDate":"2014-05-12T11:53:42+0000"}]}},{"score":3.0666394,"item":{"sourceSystem":{"code":"NSR","name":"Naturalis - Dutch Species Register"},"sourceSystemId":"AHCYFEPPVJT","recordURI":"https://nederlandsesoorten.nl/nsr/concept/0AHCYFEPPVJT","id":"AHCYFEPPVJT@NSR","sourceSystemParentId":"AHCYFEPPURY","taxonRank":"species","occurrenceStatusVerbatim":"1a Oorspronkelijk. Minimaal 10 jaar achtereen voortplanting.","acceptedName":{"fullScientificName":"Sphaerium corneum (Linnaeus, 1758)","taxonomicStatus":"accepted name","genusOrMonomial":"Sphaerium","specificEpithet":"corneum","authorshipVerbatim":"(Linnaeus, 1758)","author":"Linnaeus","year":"1758","scientificNameGroup":"sphaerium corneum"},"defaultClassification":{"kingdom":"Animalia","phylum":"Mollusca","className":"Bivalvia","order":"Sphaeriida","superFamily":"Sphaerioidea","family":"Sphaeriidae","genus":"Sphaerium"},"systemClassification":[{"rank":"regnum","name":"Animalia"},{"rank":"phylum","name":"Mollusca"},{"rank":"classis","name":"Bivalvia"},{"rank":"subclassis","name":"Autobranchia"},{"rank":"ordo","name":"Sphaeriida"},{"rank":"superfamilia","name":"Sphaerioidea"},{"rank":"familia","name":"Sphaeriidae"},{"rank":"genus","name":"Sphaerium"}],"vernacularNames":[{"name":"Gewone hoornschaal","language":"Dutch","preferred":true,"references":[{"titleCitation":"Pluimdragers en Slijkgapers: Nederlandse namen voor onze weekdieren. Herziene systematische naamlijst, met etymologie","publicationDate":"2015-01-01T00:00:00+0000"}]}],"descriptions":[{"description":"Velerlei wateren, zowel stromend als stilstaand, maar niet in bronnen en in periodiek uitdrogende waterlopen. Verdraagt een hoge graad van organische vervuiling. Minimum ph 5,4 (Heitkamp 1982). Zoutgehalte tot 5,2‰ (Van Der Hammen Pers. Meded.).
","category":"Biotopen","language":"Dutch","author":["Vries, J.N. de","Velde, G. van der","Meijer, T.","Kuiper, J.G.J.","Kuijper, W.J.","Janssen, A.W.","Gittenberger, E."],"license":"CC BY-SA","publicationDate":"2014-05-12T11:53:40+0000"},{"description":"Ovaal, vrij bol (ci 30-40); jonge exemplaren naar verhouding platter dan volgroeide; dunschalig, maar niettemin vrij stevig; umbo breed en laag, bijna middenstandig, iets naar voren neigend. Met een onregelmatige zwakke ribbeling. Kleur bruin tot vaalgeel, vaak met brede concentrische donkere banden. Ligament niet buiten de schelp uitstekend. Geen bijzondere kenmerken in het slot.
Afmetingen: lengte 10,0 mm, hoogte 8,5 mm, diameter 6,5 mm (ci 38). Exceptioneel lengte tot 14 mm.
De variabiliteit van deze soort is groot. Vorm, kleur, bolheid, ontwikkeling van de umbo, sculptuur, en breedte van de slotplaat, kunnen van plaats tot plaats enigszins verschillen. Doordat de verscheidenheid binnen elke populatie doorgaans gering is, werden de populatieverschillen vroeger vaak voor soort- of ondersoortkenmerken aangezien. Dit heeft veel nieuwe namen opgeleverd, die later weer in de synonymie verdwenen zijn. Vooral in Oost-Europa worden echter nog steeds nieuwe geografische ‘soorten’ gepubliceerd. Van de opvallende formae noemen wij hier slechts f. nucleus Studer (het woordnucleus is geen bijvoeglijk, maar een zelfstandig naamwoord en wordt dus niet verbogen) en de f. scaldiana Normand. De f. nucleus is een kleine bolle vorm (l. 7,0 mm, hoogte 6,0 mm, diameter 5,4 mm, ci 45), die men aantreft in moeras- en veen streken, in Nederland vaak vergezeld van o.a. P. pseu do s phae rium en Anisus vorticulus. De f. scaldiana is relatief langer dan de typische vorm en heeft een minder sterk gebogen onderkant; ze leeft in rivieren; de vorm werd oorspronkelijk als soort beschreven naar exemplaren uit de Schelde. Op grond van nietige verschilpunten hebben diverse rivieren in Midden-Europa hun eigen Sphaerium-’soort’ in de literatuur gekregen: Main, S. moe nanum Kobelt; Moezel, S. mosellanum C. Boettger; Ne ckar, S. niceri Geyer; Oder, S. silesianum C. Boettger. Al deze namen zijn de een na de ander in de synonymie van S. corneum geplaatst. Een uitzondering vormt f. scaldiana, die o.i. ten onrechte, nu en dan nog als subspecies en zelfs als zelfstandige soort opgevoerd wordt.
","category":"Herkenning","language":"Dutch","author":["Vries, J.N. de","Velde, G. van der","Meijer, T.","Kuiper, J.G.J.","Kuijper, W.J.","Janssen, A.W.","Gittenberger, E."],"license":"CC BY-SA","publicationDate":"2014-05-12T11:53:40+0000"},{"description":"Per jaar zijn er twee generaties, waarvan de voortplantingsperiode in het voorjaar en de vroege zomer, en in de herfst ligt. De levensduur is 6-15 maanden (Heitkamp 1982).
","category":"Levenswijze","language":"Dutch","author":["Vries, J.N. de","Velde, G. van der","Meijer, T.","Kuiper, J.G.J.","Kuijper, W.J.","Janssen, A.W.","Gittenberger, E."],"license":"CC BY-SA","publicationDate":"2014-05-12T11:53:40+0000"},{"description":"In Nederland de algemeenste Sphaerium soort. Nog niet ge signaleerd in het noorden van Groningen en het grootste deel van Zeeland. Kuijper (1990b) signaleerde deze soort van vele punten (tussen 1972 en 1984) in de kop van Noord-Hol land. Enkele jaren na de sluiting van de Afsluitdijk, is S. cor neum ook het IJsselmeer binnengedrongen. Aanwezig op de Waddeneilanden Texel, Vlieland, Ameland en Terschelling.
Holarctisch.
De algemeenste Sphaerium soort, bekend uit alle interglaci alen sinds het Midden-Tiglien. Ook aangetroffen in inter stadialen van het Weichselien en in het pleniglaciaal (Weich selien) van de Brabantse Leem. Elders in Europa sinds het Plioceen.
","category":"Verspreiding","language":"Dutch","author":["Vries, J.N. de","Velde, G. van der","Meijer, T.","Kuiper, J.G.J.","Kuijper, W.J.","Janssen, A.W.","Gittenberger, E."],"license":"CC BY-SA","publicationDate":"2014-05-12T11:53:40+0000"}]}},{"score":3.0666394,"item":{"sourceSystem":{"code":"NSR","name":"Naturalis - Dutch Species Register"},"sourceSystemId":"AHCYSI11425","recordURI":"https://nederlandsesoorten.nl/nsr/concept/0AHCYSI11425","id":"AHCYSI11425@NSR","sourceSystemParentId":"ID2D1C6GR5F","taxonRank":"species","occurrenceStatusVerbatim":"1a Oorspronkelijk. Minimaal 10 jaar achtereen voortplanting.","acceptedName":{"fullScientificName":"Macoma balthica (Linnaeus, 1758)","taxonomicStatus":"accepted name","genusOrMonomial":"Macoma","specificEpithet":"balthica","authorshipVerbatim":"(Linnaeus, 1758)","author":"Linnaeus","year":"1758","scientificNameGroup":"macoma balthica","references":[{"titleCitation":"Compendium of bivalves 2","author":{"fullName":"Huber, M."},"publicationDate":"2015-01-01T00:00:00+0000"}]},"defaultClassification":{"kingdom":"Animalia","phylum":"Mollusca","className":"Bivalvia","order":"Cardiida","superFamily":"Tellinoidea","family":"Tellinidae","genus":"Macoma"},"systemClassification":[{"rank":"regnum","name":"Animalia"},{"rank":"phylum","name":"Mollusca"},{"rank":"classis","name":"Bivalvia"},{"rank":"subclassis","name":"Heterodonta"},{"rank":"ordo","name":"Cardiida"},{"rank":"superfamilia","name":"Tellinoidea"},{"rank":"familia","name":"Tellinidae"},{"rank":"genus","name":"Macoma"}],"synonyms":[{"fullScientificName":"Limecola balthica (Linnaeus, 1758)","taxonomicStatus":"synonym","genusOrMonomial":"Limecola","specificEpithet":"balthica","authorshipVerbatim":"(Linnaeus, 1758)","author":"Linnaeus","year":"1758","scientificNameGroup":"limecola balthica","references":[{"titleCitation":"Compendium of bivalves 2","author":{"fullName":"Huber, M."},"publicationDate":"2015-01-01T00:00:00+0000"}]}],"vernacularNames":[{"name":"Nonnetje","language":"Dutch","preferred":true,"references":[{"titleCitation":"Pluimdragers en Slijkgapers: Nederlandse namen voor onze weekdieren. Herziene systematische naamlijst, met etymologie","publicationDate":"2015-01-01T00:00:00+0000"}]}],"descriptions":[]}}],"totalSize":2900}